کاغذ صافی، کاغذی با خاصیت نیمه تراوایی و نفوذپذیری نسبی است که می‌تواند مایعات و گازها (سیالات) را غربال کند. کاغذ صافی آزمایشگاهی ابزاری برای جداسازی مواد جامد از مایعات است. کاربرد کاغذ صافی آزمایشگاهی فیلتراسیون، خالص‌سازی و جدا کردن ذرات جامد از مایع یا گاز است. ویژگی‌های مهم کاغذ صافی عبارت‌اند از تخلخل، مقاومت در مقابل رطوبت یا خاصیت تر شوندگی، ظرفیت کاغذ صافی، قابلیت جداسازی و میزان بازده. کاغذ صافی‌های آزمایشگاهی متناسب با ابعاد حفره‌ها می‌توانند از عبور ذرات با قطر مختلف جلوگیری کنند.

فیلتراسیون کاغذ صافی با دو روش سطحی و حجمی انجام می‌شود. در فیلتراسیون حجمی مواد درون ساختار کاغذ صافی به دام می‌افتند درحالی‌که در فیلتراسیون سطحی جامدات روی سطح کاغذ جمع می‌شوند.

انواع کاغذ صافی :

کاغذ صافی سلولزی: که به دو دسته کمی و کیفی تقسیم می‌شود. کاغذ صافی کمی برای آنالیز وزن سنجی استفاده می‌شود. کاغذ صافی کیفی برای شناسایی مواد استفاده می‌شود و امکان بازیابی رسوب وجود ندارد. این کاغذ صافی قادر به جلوگیری از عبور ذرات بزرگ‌تر از ۲.۵ میکرومتر است.

کاغذ صافی شیشه‌ای ریزرشته: این نوع کاغذ صافی قادر به فیلتراسیون ذرات کوچک‌تر از میکرومتر است و مقاومت خوبی در دماهای بالا دارد و برای آنالیزهای وزن سنجی استفاده می‌شود.

کاغذ فیلتر غشایی: این فیلتر مانع از عبور ذرات ۰.۲ میکرومتری می‌شود و جهت مصارف میکروبیولوژیکی استفاده می‌شود.

کاغذ کارتوش: جهت جداسازی گردوغبار هوا و در سیستم‌های استخراج سوکسله مورداستفاده قرار می‌گیرند و از کوارتز، سلولز یا پشم‌شیشه تشکیل‌شده‌اند.